Thứ tư, 27/10/2021, 19:44

Nông thôn Việt Nông thôn xanh

Các nhà nghiên cứu đưa ra đánh giá định lượng đầu tiên về nông nghiệp bền vững

DNTH: Lần đầu tiên, các nhà khoa học đã tập hợp một đánh giá định lượng về tính bền vững của nông nghiệp cho các quốc gia trên thế giới không chỉ dựa trên tác động môi trường mà còn cả tác động kinh tế và xã hội.

Nông nghiệp là nền tảng của sự bền vững

Ma trận Nông nghiệp Bền vững, hay SAM, cung cấp các phép đo độc lập và minh bạch về tính bền vững của nông nghiệp ở cấp quốc gia. Qua đó, có thể giúp các Chính phủ và tổ chức đánh giá tiến độ, khuyến khích trách nhiệm giải trình, xác định các ưu tiên để cải thiện, đồng thời cung cấp các chính sách và hành động quốc gia hướng tới nông nghiệp bền vững trên toàn cầu .

“Ma trận Nông nghiệp Bền vững này là một nỗ lực nhằm thúc đẩy trách nhiệm giải trình đối với các cam kết của các quốc gia đối với nền nông nghiệp bền vững”, trưởng dự án Xin Zhang thuộc Trung tâm Khoa học Môi trường Đại học Maryland cho biết.

Các nhà nghiên cứu đưa ra đánh giá định lượng đầu tiên về nông nghiệp bền vững - Ảnh 1
Những thay đổi tích cực sẽ giúp nền nông nghiệp phát triển một cách bền vững. (Ảnh minh họa)

Nông nghiệp là nền tảng của sự bền vững. Tuy nhiên, định nghĩa về “nông nghiệp bền vững” và khả năng đo lường nó rất khó định lượng.

Dự án tạo Ma trận Nông nghiệp Bền vững bắt đầu vào năm 2017 bằng cách quy tụ khoảng 30 bên liên quan và chuyên gia từ khắp nơi trên thế giới. Bao gồm các tổ chức như: Oxfam, Viện Phân tích Hệ thống Ứng dụng Quốc tế, Viện Nghiên cứu Chính sách Lương thực Quốc tế và Tổ chức Nông Lương Liên hợp quốc...; Các đối tác học thuật như: University College London, University of Queensland, University of California Berkeley và University of Maryland Centre for Environmental Science.

Sự quy tụ của các bên liên quan và chuyên gia nhằm đánh giá các tác động của sản xuất nông nghiệp trên quy mô quốc gia xung quanh một loạt các vấn đề môi trường, kinh tế và các khía cạnh xã hội về tính bền vững.

Zhang nói: “Nông nghiệp bền vững là một khái niệm rất phức tạp và nó có những ý nghĩa khác nhau đối với những người khác nhau, nên rất khó để đánh giá. Để thực hiện cam kết về nông nghiệp bền vững có trách nhiệm giải trình, các phép đo độc lập và minh bạch về tính bền vững của các quốc gia là điều cần thiết”.

“Việc đánh giá tính bền vững không hề dễ dàng, đặc biệt là khi dữ liệu xã hội ở tất cả các quốc gia đều khan hiếm. Chúng tôi hy vọng với Ma trận này, chúng tôi có thể chứng minh giá trị của việc đầu tư nhiều hơn vào dữ liệu xã hội để đánh giá mức độ ảnh hưởng của nông nghiệp và đóng góp vào công bằng xã hội như một khía cạnh quan trọng của tính bền vững nông nghiệp”, đồng tác giả Kimberly Pfeifer từ Oxfam Mỹ cho biết.

Trên toàn cầu, nông nghiệp phải đối mặt với thách thức tăng năng suất để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của dân số về lương thực, nguyên liệu và năng lượng.

Các quốc gia có nhiệm vụ phát triển một ngành nông nghiệp bền vững không chỉ có năng suất mà còn phải đầy đủ dinh dưỡng, tương thích với hệ sinh thái và đa dạng sinh học, đặc biệt là phải có khả năng phục hồi. Do đó, nông nghiệp bền vững đã được đưa vào các Mục tiêu Phát triển Bền vững được tất cả các nước thành viên của Liên Hợp Quốc phê chuẩn vào năm 2015.

Ấn bản đầu tiên của Ma trận bao gồm 18 chỉ số đo lường tác động trực tiếp của sản xuất nông nghiệp đối với môi trường và kinh tế, tác động rộng hơn đến toàn xã hội và thừa nhận rằng nông nghiệp có mối liên hệ chặt chẽ với các ngành khác.

Điểm nhấn trong ấn bản đầu tiên này là xác định sự cân bằng giữa các chỉ số hoạt động, chẳng hạn như giữa hiệu quả kinh tế được cải thiện và hiệu suất môi trường giảm. Ngoài ra, một số ví dụ ít phổ biến hơn về sự đánh đổi như tăng trợ cấp nông nghiệp không nhất thiết cải thiện dinh dưỡng cho con người.

Các nhà nghiên cứu đưa ra đánh giá định lượng đầu tiên về nông nghiệp bền vững - Ảnh 2
Nông nghiệp bền vững đã được đưa vào các Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên Hợp Quốc vào năm 2015. (Ảnh: UNIAN)

Chính sách và hành động quốc gia cần hướng tới nông nghiệp bền vững

Đồng tác giả Eric Davidson từ Trung tâm Khoa học Môi trường Đại học Maryland cho biết: “Chưa có nỗ lực nào cung cấp cái nhìn toàn diện về cả ba khía cạnh của tác động nông nghiệp đối với các quốc gia trên thế giới. Khái niệm cơ bản của Ma trận này là sự thừa nhận rằng hệ thống nông nghiệp có thể có nhiều tác động đến tính bền vững”.

Ví dụ, trong khi sản xuất nông nghiệp có thể mang lại lợi ích kinh tế cho người nông dân và phát triển kinh tế quốc gia, nó cũng có thể gây thêm căng thẳng cho môi trường về sử dụng nước, ô nhiễm và mất đa dạng sinh học...

“Đánh giá toàn diện về tính bền vững của nền nông nghiệp trong một quốc gia mang lại cơ hội tuyệt vời để tiết lộ đầy đủ các đánh đổi tiềm năng, cũng như sự hiệp lực giữa nhiều mục tiêu bền vững và cho phép các lựa chọn sáng suốt dựa trên các ưu tiên của địa phương hoặc chính sách”, tác giả Amy Heyman thuộc Tổ chức Nông lương Liên Hợp Quốc cho biết.

Đồng tác giả Guolin Yao cho rằng: “Trong khi hầu hết các quốc gia đã chứng minh sự đánh đổi mạnh mẽ giữa các khía cạnh môi trường và kinh tế đối với tính bền vững của nông nghiệp, thì có những quốc gia, chẳng hạn như Hoa Kỳ, cho thấy một số dấu hiệu đầy hứa hẹn về việc đạt được sự hiệp đồng giữa nâng cao năng suất nông nghiệp và giảm tác động môi trường”.

“Tôi muốn mở rộng quan điểm về quản lý nông nghiệp. Nó không chỉ về những gì đang diễn ra trên trang trại mà còn về những gì đang diễn ra trên thị trường, trong các cuộc tranh luận về chính sách. Sự lựa chọn hàng ngày của người tiêu dùng có tác động cơ bản đến những gì đang được sản xuất, cũng như sản xuất ở đâu và như thế nào”, trưởng dự án Xin Zhang cho biết thêm.

Đồng tác giả Kyle Davis thuộc Đại học Delaware cho biết: “Cuộc cách mạng xanh đã giúp nhân loại có thể nuôi sống sự gia tăng dân số khổng lồ trong những thập kỷ qua, nhưng điều này phải trả giá bằng những tác động lớn đến môi trường và sự bỏ bê dinh dưỡng cũng như sức khỏe tổng thể của con người”.

Các nhà nghiên cứu đưa ra đánh giá định lượng đầu tiên về nông nghiệp bền vững - Ảnh 3
Sản xuất nông nghiệp sẽ tác động tiêu cực đến môi trường nếu không có chính sách phát triển phù hợp. (Ảnh minh họa)

“Phương pháp SAM của chúng tôi cung cấp một bước tiến đầy hứa hẹn vượt qua những thiếu sót của cuộc cách mạng xanh trong khi cố gắng xây dựng dựa trên những thành công trong quá khứ của nông nghiệp toàn cầu”, Kyle Davis nói.

Trong thời gian tới, Tập đoàn SAM, một dự án do Diễn đàn Belmont tài trợ, sẽ khởi động với 6 quốc gia và khu vực thí điểm, bao gồm Mỹ, Áo, Brazil, Thổ Nhĩ Kỳ, Nam Phi, Châu Phi cận Sahara.

Liên minh sẽ sử dụng ấn bản đầu tiên của các chỉ số SAM như một điểm khởi đầu để thu hút các cuộc trò chuyện và phối hợp giữa các bên liên quan. Đồng thời, hợp tác phát triển giữa các quốc gia để xác định các chiến lược hướng tới nông nghiệp bền vững.

Đối tác của tập đoàn SAM, Tafadzwa Mabhaudhi từ Đại học KwaZulu-Natal, Nam Phi, cho biết: “Đánh giá là bước đầu tiên quan trọng đối với sự bền vững của nông nghiệp, đặc biệt là ở các khu vực sản xuất cận biên ở Châu Phi”.

“Đây là một điểm khởi đầu hữu ích để không chỉ đánh giá tiến độ mà còn xác định các ưu tiên cải tiến, đồng thời cung cấp thông tin cho các chính sách và hành động quốc gia hướng tới nông nghiệp bền vững”, đồng tác giả và đối tác liên danh SAM, Christian Folberth từ Viện Phân tích Hệ thống Ứng dụng Quốc tế cho biết.

Copy Link

Theo Tạp chí Kinh tế Môi trường

Cùng chuyên mục

Điện mặt trời "ồ ạt" vào Gia Lai, nhiều mối lo?

Điện mặt trời "ồ ạt" vào Gia Lai, nhiều mối lo?

Song song với sự phát triển điện mặt trời tại Gia Lai, nhiều câu hỏi đã được đặt ra quanh vấn đề bảo vệ môi trường, chính sách với các dự án điện.
Kiên Giang: Những "nhà nông" giỏi trồng rau trên quần đảo Hải Tặc

Kiên Giang: Những "nhà nông" giỏi trồng rau trên quần đảo Hải Tặc

Ở quần đảo Hải Tặc (xã Tiên Hải, thành phố Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang), xưa nay người dân không có thói quen trồng rau màu do nguồn nước ngọt rất hạn chế. Ngay từ khi đóng quân trên đảo, cán bộ, chiến sĩ của Đại đội 7 (Tiểu đoàn 519, Trung đoàn 893, Bộ CHQS tỉnh kiên Giang) đã chủ động khắc phục khó khăn, tận dụng mọi điều kiện bảo đảm 100% nhu cầu về rau xanh cho đơn vị.
Ưu tiên xây dựng mô hình hợp tác xã gắn với chuỗi giá trị

Ưu tiên xây dựng mô hình hợp tác xã gắn với chuỗi giá trị

DNTH: Định hướng chung của Chiến lược là khuyến khích phát triển kinh tế tập thể trong các ngành nghề, lĩnh vực vùng, miền của đất nước, ưu tiên xây dựng các mô hình hợp tác xã gắn với chuỗi giá trị, gắn với sản phẩm chủ lực của quốc gia, địa phương, chương trình OCOP...; mở rộng quy mô thành viên.
Phú Yên: Trồng mía ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt đem lại năng suất cao

Phú Yên: Trồng mía ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt đem lại năng...

Trung tâm Khuyến nông đã phối hợp với Chi cục Phát triển nông thôn (Sở NN&PTNT) tỉnh Phú Yên, triển khai mô hình ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt cho 2ha mía tại các xã Sơn Phước, Sơn Nguyên (huyện Sơn Hòa). Mô hình đã góp phần nâng cao năng suất cây mía, tiết kiệm chi phí sản xuất, tăng thu nhập cho nông dân.
'Nông sản Việt như cô gái đẹp chỉ ngồi nhà chờ người khác hỏi mua'

'Nông sản Việt như cô gái đẹp chỉ ngồi nhà chờ người khác hỏi mua'

Doanh nhân Nguyễn Thị Thành Thực cho rằng nông sản Việt thụ động, không biết ra chợ bán hàng mà chỉ ngồi nhà chờ được hỏi mua.
Quảng Bình: "Đánh liều" bỏ ra cả tỷ đồng trồng dưa lưới công nghệ cao trên cát

Quảng Bình: "Đánh liều" bỏ ra cả tỷ đồng trồng dưa lưới công...

Bỏ ra cả tỷ đồng để đầu tư sản xuất nông nghiệp công nghệ cao bằng mô hình trồng dưa lưới, anh Võ Minh Sáng (SN 1976), ở phường Quảng Long, thị xã Ba Đồn (tỉnh Quảng Bình) là điển hình dám nghĩ, dám làm. Vụ dưa lưới đầu tiên thành công, hứa hẹn một lối đi mới đầy triển vọng...
Hà Tĩnh: Độc đáo cách tuyên truyền tiết kiệm điện ở một huyện miền núi

Hà Tĩnh: Độc đáo cách tuyên truyền tiết kiệm điện ở một huyện...

DNTH: Dịp này, đi trên những tuyến đường thuộc trung tâm của thị trấn Phố Châu (Hương Sơn-Hà Tĩnh) ai cũng phải ngỡ ngàng khi thấy các cột điện ở thị trấn này được khoác lên mình những “bộ áo” mới; và trên những “bộ áo” đó là những thông điệp hết sức ý nghĩa.
Khởi nghiệp thông minh, khơi nguồn sáng tạo trẻ

Khởi nghiệp thông minh, khơi nguồn sáng tạo trẻ

Với mục tiêu giúp sinh viên khởi nghiệp thành công, Trung tâm Chuyển giao tri thức và Hỗ trợ khởi nghiệp, Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) đã tổ chức tọa đàm “Từ khởi nghiệp đến khởi nghiệp thông minh” nhằm giúp các bạn trẻ có những định hướng đúng đắn trong bước đầu khởi nghiệp.