Thứ năm, 02/12/2021, 17:09

Nông thôn Việt Nông thôn xanh

Kỳ vọng sâm Việt vươn ra thế giới: Rào cản sâm giả

Tình trạng sâm Ngọc Linh giả cần được giải quyết ngay để bảo vệ thương hiệu quốc gia trước khi nghĩ đến việc đưa sản phẩm quý hiếm này ra thị trường nước ngoài
  • Kỳ vọng sâm Việt vươn ra thế giới

  • Thu được hơn 4,5 tỉ đồng từ phiên chợ sâm Ngọc Linh

  • Sâm Ngọc Linh gần 100 triệu/kg vẫn đắt như tôm tươi

Phát biểu tại lễ khai mạc phiên chợ sâm Ngọc Linh mới đây, ông Lê Trí Thanh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam, đánh giá hiện nay, trên thị trường xuất hiện nhiều sản phẩm giả, nhái sâm Ngọc Linh. Đây là điều đáng lo ngại cho việc phát triển cây sâm Ngọc Linh, làm giảm giá trị thương hiệu loại dược liệu này.

Tràn lan hàng giả

Thị trường sâm Ngọc Linh hiện nay như một ma trận, người tiêu dùng "tay mơ" chẳng biết đâu mà lần vì không rõ đâu là sâm thật, đâu là giả. Trong khi đó, thủ đoạn của các đối tượng buôn bán sâm Ngọc Linh giả ngày càng tinh vi. Thời gian gần đây, trên địa bàn huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam xuất hiện nhiều đối tượng xấu đưa củ tam thất từ phía Bắc vào "thủ phủ" sâm Ngọc Linh để móc nối với người dân địa phương đem trồng rồi đưa đi tiêu thụ. Tháng 4 vừa qua, báo chí loan tin một người dân ở Nam Trà My sở hữu củ sâm Ngọc Linh bán tự nhiên được bán với giá hơn 400 triệu đồng. Tuy nhiên, sau đó người ta phát hiện hình ảnh củ "sâm Ngọc Linh" đó y chang củ tam thất ở phía Bắc mà một tài khoản đã đưa lên mạng xã hội trước đó.

Kỳ vọng sâm Việt vươn ra thế giới: Rào cản sâm giả - Ảnh 1.

Cơ quan chức năng địa phương chỉ có thể kiểm tra chất lượng sâm Ngọc Linh bằng kinh nghiệm

Trong khi vấn nạn sâm giả đang làm mất niềm tin đối với người tiêu dùng thì tại các địa phương có nhiều sâm Ngọc Linh là Quảng Nam và Kon Tum vẫn chưa có thiết bị kiểm nghiệm để phân biệt thật - giả. Ngay tại phiên chợ sâm vừa diễn ra, dù chính quyền huyện Nam Trà My cam đoan 100% là sâm thật nhưng việc kiểm định cũng chỉ được thực hiện bằng kinh nghiệm. Tại buổi họp báo trước khi diễn ra phiên chợ, một phóng viên đã đưa chai rượu được dán nhãn sâm Ngọc Linh đến nhờ các cơ quan chức năng tỉnh Quảng Nam xác định là thật hay giả. Lúc đó lãnh đạo Chi cục QLTT tỉnh Quảng Nam không thể khẳng định thật hay giả mà chỉ cho biết trước đây, đơn vị này kiểm tra thực tế tại địa chỉ ghi trên nhãn chai rượu thì mới biết cơ sở này đã ngừng hoạt động từ tháng 3 năm nay.

Mới đây, Đội QLTT số 1 Chi cục QLTT tỉnh Quảng Nam phát hiện 20 bình rượu chứa sản phẩm "lá sâm Ngọc Linh" ở cửa hàng Nấm lim xanh Tiên Phước của ông Nguyễn Xuân Lực (thôn 3, xã Tiên Hiệp, huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam) không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc. Cửa hàng này bị xử phạt 12,5 triệu đồng, đồng thời bị nhắc nhở phải thực hiện đầy đủ các thủ tục trước khi lưu hành sản phẩm trên thị trường.

Ông Phạm Viết Tích, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ (KH-CN) tỉnh Quảng Nam, nhìn nhận công tác quản lý việc lưu thông, mua bán sâm Ngọc Linh trên thị trường hết sức phức tạp bởi giá trị từ loài cây đặc hữu này rất cao, trong khi việc kiểm tra chất lượng lại không đơn giản. Hiện nhiều doanh nghiệp (DN), cơ sở sản xuất trên cả nước gắn logo, nhãn hiệu "sâm Ngọc Linh" lên sản phẩm mà chưa được sự công nhận, kiểm soát, kiểm định về chất lượng của cơ quan chức năng, gây ảnh hưởng tới thương hiệu, uy tín của sâm Ngọc Linh.

Quản lý phải mang tầm quốc gia

Ông Lê Minh Thảo, Trưởng Phòng Quản lý chuyên ngành Sở KH-CN tỉnh Quảng Nam, cho rằng để sâm giả không còn đất sống, việc tự kiểm soát và kiểm soát lẫn nhau của các hộ, DN trồng sâm là rất quan trọng. Sâm trồng và xuất bán phải minh bạch, nguồn gốc rõ ràng. Sở KH-CN tỉnh Quảng Nam đang tính đến phương án gắn tem có chip điện tử cho sản phẩm sâm bán ra thị trường. Ông Hồ Quang Bửu, Chủ tịch UBND huyện Nam Trà My, nhận định việc tổ chức phiên chợ sâm Ngọc Linh hằng tháng với sự giám sát chặt của chính quyền địa phương sẽ tạo cho người tiêu dùng một địa chỉ mua sâm tin cậy. Từ đây, có thể hạn chế tình trạng sâm giả trên thị trường.

Ông Bửu đề xuất để xử lý triệt để tình trạng sâm giả, huyện Nam Trà My hay tỉnh Quảng Nam không thể làm được mà cần sự vào cuộc của cả xã hội, đặc biệt là các cơ quan chức năng trung ương.

Ngoài vấn nạn sâm giả, ước mơ đưa sâm Việt vươn ra thế giới đang gặp nhiều rào cản khác. Điển hình như nguồn giống khan hiếm, không đáp ứng đủ nhu cầu của thị trường dẫn đến giá giống đắt đỏ. Việc di thực sâm Ngọc Linh xuống những địa bàn thấp hơn dù đã có nhiều nghiên cứu nhưng chưa mang lại hiệu quả. Việc nghiên cứu để cho ra những sản phẩm về sâm còn hạn chế, chính sách giúp người dân và DN trồng sâm chưa phù hợp...

Theo ông Bửu, bảo tồn, phát triển sâm Ngọc Linh là dự án lớn của Chính phủ, vì vậy Chính phủ phải làm sao để kích thích toàn bộ hệ thống quản lý vào cuộc mạnh mẽ, đồng bộ mới có thể thành công. Ông nêu dẫn chứng, ở quận Hamyang, tỉnh Gyeongsang - Hàn Quốc, khi người dân đăng ký trồng sâm sẽ được nhà nước cấp 100 kg hạt giống. Đến khi trồng xong, nhà nước đến kiểm tra đúng giống đã cung cấp thì người trồng được hỗ trợ thêm chi phí. Cách làm này vừa bảo đảm chất lượng giống vừa kích thích người dân tham gia trồng sâm. "Chúng ta phải học những cách làm hiệu quả, việc này không phải quận Hamyang làm được mà cần có sự hỗ trợ của chính phủ Hàn Quốc. Chúng tôi đã trình nhiều lần nhưng hiện vẫn chưa có đề án nào về cây giống sâm Ngọc Linh được duyệt, trong khi đây là vấn đề cấp thiết. Nếu đất nước mình trồng sâm nhiều thì sẽ giữ được rừng, giảm lũ lụt, lợi cả đôi đường" - ông Bửu phân tích.

Ông Lê Trí Thanh cho biết ngày 18-9, UBND tỉnh đã ban hành chỉ thị về tăng cường quản lý chất lượng sâm Ngọc Linh trên địa bàn, trong đó phân công rõ nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị liên quan. Tuy nhiên, theo ông, sâm Ngọc Linh là sản phẩm quốc gia, được giao cho Bộ KH-CN quản lý nên bây giờ việc quản lý cũng phải mang tầm quốc gia. Việc đưa KH-CN vào quản lý thế nào cho tốt là trách nhiệm của các cơ quan trung ương chứ không riêng địa phương. Vừa qua, tỉnh đã có văn bản đề nghị Bộ KH-CN chủ trì, phối hợp với các bộ làm việc với 2 tỉnh Quảng Nam và Kon Tum về công tác phát triển giống sâm Ngọc Linh, quản lý chỉ dẫn địa lý, xây dựng thương hiệu, quản lý chất lượng, phòng chống sâm giả, quản lý an toàn vùng trồng sâm...

Trộm sâm liên tục xảy ra

Cùng với vấn nạn sâm Ngọc Linh giả, nạn trộm sâm Ngọc Linh liên tục diễn ra trong thời gian qua cũng là điều khiến người trồng sâm lo ngại. Mới đây, ngày 27-9, TAND huyện Nam Trà My đưa ra xét xử 4 bị cáo trộm sâm Ngọc Linh và tuyên phạt Phan Quốc Duân 42 tháng tù; Nguyễn Bá Nguyệt, Lê Đình Ý Đạt, Phan Quốc Duyên mỗi người 36 tháng tù. Trong đó, Duân là cán bộ của Ban Quản lý rừng phòng hộ Sông Tranh.

Trước đó, ngày 25-2, bốn đối tượng này bàn với nhau lên "dọn sạch" 8,4 kg sâm Ngọc Linh của ông Hồ Văn Dương (thôn 2, xã Trà Linh, huyện Nam Trà My).

(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 9-10

Bài và ảnh: TRẦN THƯỜNG

dantri
Từ khóa:

Cùng chuyên mục

Thủ tướng Chính phủ: Nghiên cứu, hoàn thiện chính sách phát triển rừng gỗ lớn

Thủ tướng Chính phủ: Nghiên cứu, hoàn thiện chính sách phát triển...

DNTH: Ngày 23/10/2020, Báo Nông nghiệp có bài phản ánh: Từ thực tế địa phương, Chi cục trưởng Kiểm lâm Thanh Hóa cho rằng, muốn người dân trồng rừng tham gia trồng rừng gỗ lớn thì cây trồng phải đa dạng để người dân lựa chọn. Vì vậy, các nhà khoa học trong lĩnh vực trồng rừng cần đẩy mạnh nghiên cứu tuyển chọn các loài cây trồng lâm nghiệp thích hợp cho mỗi vùng sinh thái khác nhau, phục vụ trồng rừng kinh tế.
Sơn La: Nơi heo hút, có khối tài sản kếch sù nhờ trồng 2ha xoài “khổng lồ"

Sơn La: Nơi heo hút, có khối tài sản kếch sù nhờ trồng 2ha xoài...

Anh Trịnh Hồng Quân, bản Noong Xôm (xã Hát Lót, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La) trồng 2ha xoài tượng da xanh ra toàn trái “khổng lồ”. Từ bán xoài da xanh, bình quân mỗi năm gia đình anh Quân thu lãi 750 triệu. Cuộc sống của gia đình anh đã trở nên khá giả và có gia sản lớn, khiến nhiều người ước ao, khâm phục.
Bộ trưởng Bộ TN-MT: Phải coi bảo tồn đa dạng sinh học là một vấn đề đạo đức

Bộ trưởng Bộ TN-MT: Phải coi bảo tồn đa dạng sinh học là một vấn...

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Hà, đã đến lúc, bên cạnh việc sử dụng các công cụ chính sách và pháp luật thì cần phải coi bảo tồn đa dạng sinh học là một vấn đề đạo đức, trước hết ở cấp lãnh đạo cho đến tất cả mọi người dân.
Ngắm rừng thông Đak Đoa ngày đầu năm

Ngắm rừng thông Đak Đoa ngày đầu năm

DNTH: Thời gian gần đây, trên một số phương tiện truyền thông cũng như dư luận xã hội đã bàn nhiều về đề xuất của tỉnh Gia Lai chuyển mục đích sử dụng rừng thông để làm Dự án tổ hợp Sân golf Đak Đoa. Nhà đầu tư được lựa chọn là Công ty cổ phần Tập đoàn FLC.
VinMart hỗ trợ điểm bán hoa – cây cảnh tết

VinMart hỗ trợ điểm bán hoa – cây cảnh tết

DN&TH; Nhằm hỗ trợ người trồng hoa - cây cảnh dịp Tết có địa điểm bán hàng ổn định, VinMart tổ chức bố trí điểm bán hoa đào, mai, quất cảnh… tại các siêu thị khu vực Hà Nội và Tp. Hồ Chí Minh. Đây cũng là cơ hội để người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận được mặt hàng tết đặc biệt không thể thiếu của các gia đình với chất lượng đảm bảo và giá thành hợp lý.
An Giang: Sống khỏe re bởi nghề nuôi lươn đồng trong bể xi măng

An Giang: Sống khỏe re bởi nghề nuôi lươn đồng trong bể xi măng

Thời gian gần đây, nhiều hộ dân trên địa bàn xã Kiến Thành, huyện Chợ Mới (An Giang) đã chuyển sang nghề nuôi lươn không bùn trong bể xi măng, sử dụng giống nhân tạo và thức ăn công nghiệp (dạng viên) đã mang lại hiệu quả cao bởi kỹ thuật nuôi đơn giản, giá cả đầu ra ổn định và luôn ở mức cao.
Chuyện lạ Trà Vinh: Đem bẻ càng tôm càng xanh nuôi càng nhanh lớn

Chuyện lạ Trà Vinh: Đem bẻ càng tôm càng xanh nuôi càng nhanh lớn

Mô hình nuôi tôm càng xanh toàn đực bẻ càng của hộ ông Đỗ Văn Bằng ở ấp Cồn Phụng, xã Long Hòa, huyện Châu Thành, tỉnh Trà Vinh đem lại hiệu quả.
Trâu Myanmar, bò Thái Lan phổng phao trên xứ Nghệ

Trâu Myanmar, bò Thái Lan phổng phao trên xứ Nghệ

Mô hình chăn nuôi trâu, bò thịt nhập ngoại của anh Trần Đuy Đức, xóm Đông Hưng, xã Nghĩa Mỹ, TX Thái Hòa (Nghệ An) là điển hình trong chuyển đổi vật nuôi hiệu quả.