Thứ hai, 17/01/2022, 23:17

Nhịp sống doanh nghiệp Đô thị cuộc sống

Nhà ở xã hội biến tướng: Cần thanh tra toàn diện quỹ đất

Chính sách về nhà ở xã hội ra đời mang lại “tổ ấm” cho biết bao gia đình trẻ và hàng triệu người có thu nhập thấp tại các khu đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM.

Nhưng chính sách “an dân” này, sau nhiều năm triển khai đã bộc lộ nhiều bất cập và “biến tướng”.

Nhiều chủ đầu tư vi phạm

Nhà ở xã hội (NƠXH) ra đời cách đây gần 10 năm và từ năm 2015, chính sách NƠXH này đã được đưa vào Luật Nhà ở. Ngay sau đó, Chính phủ liên tục ban hành nhiều Nghị định, thông tư, chỉ thị để hướng dẫn thực hiện chính sách này. Điểm lưu ý trong chính sách được đưa vào Luật là quy định quỹ đất cho việc phát triển NƠXH.

Nghị định 100/2015 về phát triển quản lý NƠXH quy định rõ: Chủ đầu tư dự án phát triển nhà ở thương mại, dự án đầu tư phát triển đô thị, không phân biệt quy mô diện tích đất (bao gồm cả dự án đầu tư xây dựng theo hình thức xây dựng - chuyển giao (BT) và hình thức xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (BOT) tại các đô thị từ loại 3 trở lên. Đồng thời, khu vực quy hoạch là đô thị từ loại 3 trở lên phải dành 20% tổng diện tích đất ở trong các đồ án quy hoạch chi tiết... để xây dựng NƠXH.

Nhiều khu đô thị có vị trí đẹp không dành quỹ đất 20% theo đúng quy định cho NƠXH

Tuy nhiên, theo thời gian, rất ít các khu đô thị làm đúng quy định trích quỹ đất 20% làm NƠXH hoặc có làm cũng chậm. Đơn cử như tại Khu đô thị Ciputra, dân làm đơn kiến nghị khẩn cấp gửi lên Thủ tướng Chính phủ liên quan đến việc điều chỉnh một số ô đất trong khu đô thị, bao gồm cả quỹ đất 20%.

Hay như The Manor Central Park trên đường Nguyễn Xiển của Tập đoàn Bitexco họ đã thực hiện bố trí 20% diện tích tại ô đất số 18 theo quyết định phê duyệt quy hoạch số 5873 ngày 17/12/2013. Nhưng đến quyết định 3021 ngày 30/6/2015 của UBND thành phố Hà Nội về việc chấp thuận đầu tư dự án, thì khu đất này lại được xếp xây dựng vào giai đoạn 2, và xây dựng gần như sau cùng.

Có dự án khu đô thị đã bán gần xong phần nhà thương mại nhưng NƠXH mãi chưa triển khai. Cụ thể như Dự án Diamond Park (xã Tiền Phong, Mê Linh, Hà Nội) do Cty CP Tập đoàn Videc làm chủ đầu tư được UBND tỉnh Vĩnh Phúc phê duyệt giữa năm 2008.

Ông Nguyễn Trần Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng cho biết, quy định về việc dành đất phát triển các dự án NƠXH đã rõ trong luật. Theo quy định, phải dành 20% quỹ đất ở các dự án bất động sản trên 10ha làm NƠXH nếu thực hiện đúng sẽ không thiếu đất để làm NƠXH.

“Việc dành 20% quỹ đất không được một số chủ đầu tư dự án bất động sản tuân thủ. Có trường hợp quỹ đất làm NƠXH chủ đầu tư không thực hiện giải phóng mặt bằng mà chỉ đền bù giải phóng mặt bằng diện tích đất làm nhà ở thương mại, một số chủ đầu tư giải phóng mặt bằng quỹ đất làm NƠXH nhưng không thực hiện mà để đấy chờ cơ hội chuyển đổi. Theo tôi, cần thanh tra toàn diện các chủ đầu tư trong việc thực hiện”, ông Nam nói.

Doanh nghiệp không mặn mà?

Ông Vũ Văn Phấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản đánh giá, mặc dù chính sách NƠXH có ý nghĩa rất lớn nhưng các doanh nghiệp chưa mặn mà, nguyên nhân chính là tính hiệu quả.

Ông Phấn lưu ý: Thời điểm khó khăn, thị trường trầm lắng, các dự án nhà ở thương mại không bán được nên Chính phủ cho phép ưu đãi đầu tư phát triển NƠXH và các chủ đầu tư này chủ động xin chuyển dự án nhà ở thương mại sang NƠXH (để phục vụ cho người thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp). Lúc đó doanh nghiệp rất hào hứng để làm NƠXH. Đặc biệt, khi được Chính phủ khuyến khích bằng gói vay ưu đãi lãi suất thấp lên tới 30.000 tỷ đồng

“Còn tại thời điểm này, do thị trường đã phục hồi rất tốt, kinh doanh suôn sẻ nên các doanh nghiệp không còn “mặn mà” với NƠXH nữa”, ông Phấn nhận xét.

Theo các chuyên gia, cái khó cho NƠXH không có “đất diễn” chính là lợi nhuận. Khi đầu tư NƠXH, theo quy định của Luật Nhà ở và Nghị định 100, chủ đầu tư chỉ được hưởng lợi nhuận 10% nếu bán NƠXH.

Trong khi, nguồn vốn phát triển NƠXH lại ngày càng khó khăn. Gần 3 năm nay sau khi gói tín dụng 30.000 tỷ đồng kết thúc, không còn nguồn vốn cho chủ đầu tư vay nữa. Cho nên, đa phần các doanh nghiệp đều kêu khó khăn về nguồn vốn.

Xác nhận hồ sơ dễ dãi

Theo quy định trong Luật Nhà ở 2015, nhóm đối tượng được mua NƠXH gồm rất nhiều thành phần như: Người có công với cách mạng; Hộ gia đình nghèo và cận nghèo tại khu vực nông thôn; Người lao động đang làm việc tại các doanh nghiệp trong và ngoài khu công nghiệp; Sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ; Cán bộ, công chức, viên chức...

Theo quy định, những đối tượng này phải xin xác nhận của địa bàn phường về việc không có nhà ở. Tuy nhiên, như một cán bộ lãnh đạo phường Trung Văn (Nam Từ Liêm, Hà Nội) chia sẻ : “Việc xác nhận chỉ được dành cho đối tượng có hộ khẩu hoặc thường trú chưa có nhà trên địa bàn phường, chứ chúng tôi làm sao xác nhận được đối tượng này có nhà ở trên địa bàn phường khác hay không?”.

Ngoài ra quy định về mức thu nhập của đối tượng mua NƠXH có “vấn đề” khi ấn định người mua có mức thu nhập dưới 9 triệu đồng/tháng.

Một doanh nghiệp có nhiều nhân viên mua NƠXH cho biết: “Nếu xác nhận cho nhân viên mức thu nhập đúng thì không có ai thuộc đối tượng mua NƠXH. Vì nhân viên cũng đều là gia đình trẻ, họ xin công ty tạo điều kiện nên doanh nghiệp cũng chiếu cố xác nhận mức thu nhập trên giấy tờ sao cho đúng tiêu chuẩn”.

Cũng bởi chuyện xác nhận đối tượng mua nhà quá dễ dãi nên mới xảy ra hiện tượng mua đi bán lại NƠXH. Anh Công Vinh (nhà ở xã hội Linh Đàm) kể: “Tôi bán căn hộ NƠXH và chỉ ghi giấy viết tay cho người mua. NƠXH lúc mua giá rẻ nhưng lúc bán được hưởng chênh đến vài trăm triệu đồng nên nhiều gia đình ở cùng tầng với tôi chưa ở ngày nào, nhận nhà xong cũng bán hết”.

Theo ông Nguyễn Chí Dũng, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội, quy định về NƠXH ghi rõ: chủ đầu tư chịu trách nhiệm chính trong việc xét duyệt hồ sơ của người mua NƠXH. Sau 15 ngày khi chủ đầu tư gửi danh sách lên Sở Xây dựng kiểm tra, nếu Sở không phát hiện được đối tượng đã mua NƠXH rồi sẽ thông báo để chủ đầu tư ký hợp đồng với đối tượng mua nhà.

“Để quản lý, giám sát việc sử dụng NƠXH trên địa bàn, thành phố Hà Nội đã giao cho công an các địa phương thường xuyên kiểm tra người sử dụng NƠXH, trường hợp sử dụng NƠXH không đúng đối tượng sẽ bị thu hồi”, ông Dũng nói.

Ông Lê Hoàng Châu (Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA)) cho hay: Trên thế giới, Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, kiến tạo chính sách, đặc biệt là chính sách tạo quỹ đất, chính sách thuế và chính sách tín dụng ưu đãi để hỗ trợ phát triển các dự án NƠXH, hỗ trợ tín dụng ưu đãi cho người tiêu dùng để thuê mua, thuê nhà ở xã hội phù hợp với nhiều loại đối tượng khác nhau. Phổ biến nhất vẫn là hình thức thuê NƠXH, một phần nhỏ còn lại là mua trả góp dài hạn từ 20 - 30 năm. Trong khi đó, chính sách của chúng ta về NƠXH là để bán và thu tiền ngay.

Ông Đặng Hùng Võ (nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên & Môi trường) cho biết: Bản thân ông là tư vấn cho Ngân hàng Thế giới về chính sách NƠXH cho Việt Nam. Ông Võ cho rằng, Ngân hàng Thế giới không nhất trí với chính sách NƠXH của Việt Nam bởi đây là chính sách dựa trên cơ chế bao cấp như được miễn tiền sử dụng đất, gói tín dụng ưu đãi… Một cơ chế bao cấp luôn luôn có nguy cơ bị biến dạng, trục lợi. Những khu NƠXH có lợi ích lớn đang bị trục lợi, nhà rơi vào tay người giàu.

Ông Trần Ngọc Hùng, Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam đề nghị nên giảm bớt đối tượng được mua nhà và chỉ dành cho đối tượng đặc biệt. Nhà ở xã hội sử dụng nguồn vốn nhà nước hoặc được trợ cấp rất lớn chỉ nên dành cho đối tượng cần trợ cấp, chứ không phải dành cho những đối tượng rộng rãi như hiện nay (cán bộ công chức, lực lượng vũ trang…).

Phát triển NƠXH đạt 33% mục tiêu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết: “Việc phát triển NƠXH đến thời điểm này mới đạt khoảng 33% so với mục tiêu đề ra trong Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia đến năm 2020 cần có 12,5 triệu mét vuông NƠXH".

Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLaw phân tích: Thời gian qua rất nhiều đối tượng thực hiện hành vi vi phạm trong việc mua NƠXH nhằm thu lợi bất chính. Trong đó, phổ biến là việc nhận làm hồ sơ mua nhà. Họ thực hiện thông qua các giao dịch ngầm để đối phó với cơ quan chức năng. Các hành vi này vi phạm quy định của pháp luật về NƠXH có thể đối mặt với hình thức xử lý vi phạm hành chính, trong trường hợp nghiêm trọng có thể bị xem xét khởi tố hình sự.

 

Theo Tiền Phong

Cùng chuyên mục

Ba Vì (Hà Nội): Hàng loạt trạm trộn bê tông xây dựng trên đất nông nghiệp, đất nông trường

Ba Vì (Hà Nội): Hàng loạt trạm trộn bê tông xây dựng trên đất nông...

DNTH: Không giấy phép xây dựng, không kế hoạch bảo vệ môi trường… đó là những gì đang diễn ra tại nhiều trạm trộn bê tông thuộc các xã như Thụy An, Ba Trại, Minh Quang huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội. Điều đáng nói là những trạm trộn bê tông được xây dựng ngay trên đất nông nghiệp, đất nông trường mà không vấp phải sự “ngăn cản” nào từ chính quyền địa phương.
Xuất hiện vỉa hè 'đế vương' giành lối đi chung của đại gia Hà Nội

Xuất hiện vỉa hè 'đế vương' giành lối đi chung của đại gia Hà Nội

Dù đã có quy định mẫu hè phố, vỉa hè đô thị nhưng một số tuyến phố trung tâm Hà Nội vẫn tồn tại những vỉa hè "xôi đỗ" với nhiều kiểu lát gạch, đá khác nhau nhất là trước các trụ sở doanh nghiệp lớn. Điều đáng nói, tại tuyến phố Láng Hạ, việc lát vỉa hè "đế vương" trước trụ sở doanh nghiệp đang giành lối đi của người dân.
MỘT SỐ GIẢI PHÁP PCCC VÀ THOÁT NẠN NHÀ CAO TẦNG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP PCCC VÀ THOÁT NẠN NHÀ CAO TẦNG

DNTH: Để đảm bảo an toàn PCCC và thoát nạn trong nhà cao tầng trên địa bàn các quận, huyện Cảnh sát PCCC khuyến cáo đến người dân một số biện pháp sau.
Hà Nội điều chỉnh quy hoạch cục bộ quận Hoàng Mai

Hà Nội điều chỉnh quy hoạch cục bộ quận Hoàng Mai

DNTH: Khu đất nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch có quy mô khoảng hơn 6ha, ranh giới phía Bắc giáp đầm Đỗi, phía Đông giáp khu vực quy hoạch ga Giáp bát, phía Nam giáp khu dân cư phường Đại Kim, phía Tây giáp khu đô thị Đại Kim - Định Công quận Hoàng Mai.
Triển khai đề án ổn định dân cư vùng chuyển dân sông Đà, tỉnh Sơn La đến năm 2025

Triển khai đề án ổn định dân cư vùng chuyển dân sông Đà, tỉnh Sơn...

DNTH: Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành đã ký Quyết định số 2152/QĐ-TTg phê duyệt điều chỉnh "đề án ổn định dân cư, phát triển kinh tế - xã hội vùng chuyển dân sông Đà xây dựng thủy điện Hòa Bình thuộc tỉnh Sơn La giai đoạn 2011 - 2015".
Quảng Ninh kêu gọi đầu tư vào khu đô thị 2.222 tỉ đồng tại Tp.Hạ Long

Quảng Ninh kêu gọi đầu tư vào khu đô thị 2.222 tỉ đồng tại Tp.Hạ...

Thời gian tới, tỉnh Quảng Ninh kêu gọi đầu tư vào Dự án Khu đô thị tại phường Hà Khánh, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh (giai đoạn 2) với tổng chi phí thực hiện dự án (không bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng) là 2.222 tỷ đồng.
Lo thiếu, 'nát' quỹ đất đô thị dành xây NƠXH, Bộ Xây dựng yêu cầu báo cáo

Lo thiếu, 'nát' quỹ đất đô thị dành xây NƠXH, Bộ Xây dựng yêu cầu...

Được giao kiểm soát chặt chẽ việc quy hoạch và khai thác, sử dụng hiệu quả quỹ đất đô thị dành để phát triển nhà ở xã hội (NƠXH), Bộ Xây dựng đề nghị UBND các tỉnh, thành báo cáo việc dành quỹ đất cho phát triển NƠXH trên địa bàn để chuẩn bị báo cáo Thủ tướng.
Hà Nội: Cận cảnh cao ốc, biệt thự "hồi sinh" trên tuyến đường Lê Trọng Tấn

Hà Nội: Cận cảnh cao ốc, biệt thự "hồi sinh" trên tuyến đường Lê...

Không chỉ những tòa chung cư mọc lên như nấm mà cả các căn biệt thự, liền kề, shophouse cũng đua nhau nở rộ trên tuyến đường Lê Trọng Tấn (Hoài Đức, Hà Nội).